منبع اصلی نوشتار زیر در این لینک قرار دارد

نحوه نصب و آشنایی با توزیع فدورا (قسمت دوم)

در قسمت قبلی، آموزش نحوه نصب و آشنایی مختصر با میزکار پیش‌فرض گنوم را خواندید؛ در این مطلب نیز قصد دارم که برخی دستورات خط فرمانی در فدورا و همچنین برخی دستورات خط فرمان عمومی در گنو/لینوکس را معرفی کنم؛ به این خاطر که بعد از مطالعه این آموزش بتوانید در توزیع فدورا و حتی دیگر توزیع‌های مطرح از آنان استفاده کنید. موارد مذکور مواردی کاملا ساده‌اند اما ممکن است برای برخی کاربران تازه کار، تازگی داشته باشند. همچنین نحوه نصب برخی رمزگشاهای «کدک‌های» ویدیو و آهنگ و برخی ابزارها و نرم‌افزارهای مورد نیاز در توزیع فدورا که در مخازن رسمی وجود ندارند؛ نیز برای برخی کاربران تازه کار آموزش داده خواهد شد تا به راحتی قادر باشند که به نصب این ابزارها و کدک‌های ویدیویی اقدام کنند.

همان‌طور که ذکر شد؛ یکی از نکات مهم برای کاربران تازه کار نصب و استفاده از برخی نرم‌افزارها است که در مخازن توزیع وجود ندارند؛ به همین دلیل است که به نصب نرم‌افزارها از طرق مختلف و بیرون از مخازن رسمی نیز در این قسمت خواهیم پرداخت. گفتنی است که در قسمت بعد نیز قصد دارم نحوه استفاده از فدورا در سرور و نصب فدورا نگارش سرور را به صورتی مختصر و اجمالی بررسی کنم. سطح این مطلب تقریبا مشابه با مقاله نوشته شده نحوه استفاده از اوبونتو سرور به صورت سندباکس در قسمت دوم خواهد بود؛ به غیر از اینکه به جای استفاده از اوبونتو سرور از توزیع فدورا برای این‌کار استفاده خواهیم کرد. اگر به توزیع فدورا در بخش سرور مسلط باشید به توزیع ردهت و سنت‌او‌اس نیز مسلط خواهید بود. توزیع فدورا همان‌طور که ذکر شد از سه نگارش برخوردار است که یکی از نگارشهای آن نگارش مناسب کارسازهای وب یا همان سرور است.

آشنایی با چند نرم‌افزار پیش‌فرض

ریتم‌باکس «Rhythmbox»؛ نرم‌افزارهای مختلفی به صورت پیش‌فرض در فدورای ۲۲ نصب هستند که برای کاربردهای مختلفی در نظر گرفته شده‌اند. به عنوان نمونه نرم‌افزار ریتم‌باکس که برای پخش موسیقی در میزکار گنوم به کار می‌رود. این نرم‌افزار که با استفاده از جی‌تی‌کی+ ۳ نوشته شده‌است در اکثر توزیع‌های گنو/لینوکس مانند اوبونتو و دبیان به صورت پیش‌فرض نصب است. این نرم‌افزار به دلیل بهره‌گیری از قابلیت افزوده‌ها و ظاهر متناسب و زیبا تحت جی‌تی‌کی ۳، توسط اکثر کاربران گنوم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

Screenshot-from-2015-07-25-21-16-15

این نرم‌افزار تمامی آهنگ‌ها و موسیقیهای موجود در شاخه موزیک در پوشه خانگی را نمایش می‌دهد؛ با وجود این، این پوشه را می‌توان از بخش تنظیمات نرم‌افزار از منوی موجود در پانل بالا، تغییر دهید.

شاتول «Shotwell»؛ نرم‌افزار دیگری که با استفاده از جی‌تی‌کی ۳ نوشته شده است و در اکثر توزیع‌های مبتنی بر گنوم مانند اوبونتو گنوم، اوبونتو، مینت و دبیان نیز نصب است؛ نرم‌افزار شاتول است که برای مدیریت، نمایش و ویرایش ابتدایی تصاویر به کار می‌رود. این نرم‌افزار کاربردی قادر است تصاویر را بر اساس تاریخ، برچسب و یا به صورت کلی نمایش دهد. این نرم‌افزار مشابه نرم‌افزار ویندوز فوتو در ویندوز و آی‌فوتو در مک است. این نرم‌افزارها معمولا قادر به ویرایش تصاویر به شکل ابتدایی نیز هستند؛ به عنوان نمونه برطرف کردن قرمزی چشم و یا برش و چرخاندن تصاویر بر اساس درجه که مثلا می‌توان تصاویر را ۹۰ درجه چرخاند.

Screenshot-from-2015-07-25-21-29-51

نرم‌افزارهای اداری لیبره‌آفیس «LibreOffice»؛ نرم‌افزار اداری لیبره‌آفیس نرم‌افزار اداری متن باز و آزادی است که در اکثر توزیع‌های گنو/لینوکس مانند دبیان، مینت و اوبونتو نیز به صورت پیش‌فرض نصب است. این نرم‌افزار اداری شامل چندین ابزار اداری دیگر می‌شود که برای کاربردهای مشابه کاربردهای عرضه شده در مایکروسافت آفیس عرضه شده‌اند؛ همچنین این نرم‌افزار اداری متن‌باز / آزاد جایگزین مناسبی برای آن ابزار انحصاری به شمار می‌آید. به عنوان نمونه نرم‌افزار ایمپرس «Impress» که برای ارائه و باز کردن فایل‌های پاورپوینت کار برد دارد یا نرم‌افزار Writer و Calc که نرم‌افزارهای مشابه نرم‌افزارهای ورد و اکسل مایکروسافت آفیس هستند و دیگر ابزارها که برای دیگر امور مانند رسم، ریاضیات و بانک اطلاعاتی کاربرد دارند. اکثر قالب‌های مورد استفاده در نرم‌افزارهای اداری مرسوم نیز در این نرم‌افزار پشتیبانی می‌شوند.

Screenshot-from-2015-07-25-21-39-32

نرم‌افزار جعبه‌ها «‌Boxes»؛ نرم‌افزار میزکار گنوم است که برای مدیریت ماشین‌های مجازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ابزار مشابه ابزار ویرچوال‌باکس است. در ابزار فوق به راحتی می‌توان ماشین مجازی خود را ساخته و اجرا نمایید. با وجود این، امکانات موجود در این نرم‌افزار بسیار کمتر از گزینه های مشابه مانند ویرچوال‌باکس است.

نرم‌افزارهای گنوم مانند نقشه و ساعت و آب و هوا؛ نرم‌افزارهای گنوم مانند نقشه و ساعت و آب و هوا نیز نرم‌افزارهایی هستند که برای کارهای کوچک و ساده کاربردی هستند. مثلا نرم‌افزار آب و هوا با ظاهری زیبا قادر خواهد بود تا آب‌و‌هوای برخی شهرها را در خود به نمایش بگزارد. برنامه نقشه نیز با استفاده از نقشه‌های آزاد می‌تواند برای کاربران مناسب باشد. این ابزار از طی مسافت و تخمین مقدار زمان مورد نیاز برای مسافرت و حرکت بین مبدا و مقصد نیز کاربرد دارد. ابزار ساعت نیز همانند ابزار ساعت در اندروید، قادر به تنظیم هشدار و ساعت جهانی و … است که از ظاهر زیبایی نیز برخوردار است.

Screenshot-from-2015-07-26-01-34-00

نصب نرم‌افزار از طریق دی‌ان‌اف و خط فرمان

همانطور که می‌دانید در توزیع فدورا از نرم‌افزار دی‌ان‌اف برای نصب و به‌روزرسانی بسته‌های نرم‌افزاری استفاده می‌شود که این نرم‌افزار در ویرایش اخیر توزیع فدورا به این توزیع افزوده شده‌است. ابزار سابق توزیع فدورا همان‌طور که مطلع هستید ابزار یام بود. اگر از طریق آموزشهایی اینترنتی و مطالب مختلف در اینترنت از کدهای نوشته‌شده را رونویسی می‌کنید؛ باید نام ابزار را بدون تغییر در ساختار دستور از یام به دی‌ان‌اف تغییر دهید. با وجود این، اگر از دستورات سابق استفاده کنید؛ به صورت خودکار دستور دی‌ان‌اف به جای یام اجرا خواهد شد. توضیحات بیشتر در این مقاله به تفصیل تشریح شده‌است.

در قسمت قبلی به معرفی و آموزش نصب نرم‌افزار گنوم سافتویر اقدام کردیم که ابزاری گرافیکی به شمار می‌رود. ابزار فوق توسط گروه توسعه‌دهندگان محیط رومیزی گنوم نوشته شده‌است و در اکثر توزیع‌های گنو/لینوکس قابل استفاده است. ابزار گرافیکی مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری در فدورا، گنوم پکیج‌کیت بود که در نسخه‌های بعدی و با افزوده شدن نرم‌افزار گنوم‌ سافتویر از ویرایش ۳٫۱۲ محیط رومیزی گنوم؛ این ابزار به ابزار پیش‌فرض در فدورا تبدیل شد.

ابزار خط فرمانی دی‌ان‌اف انعطاف و توانایی بیشتری در نصب نرم‌افزارها در اختیار شما قرار خواهد داد. این ابزار بر خلاف ابزار سابق یام کمتر به مواردی چون وابستگی‌ها ایراد می‌گیرد و مشکلات کمتری را داراست. عده‌ای معتقدند که چرا به جای استفاده از زیپر «Zypper»، که ابزار مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری خط فرمانی توزیع سوزه و اپن‌سوزه است از ابزار جدید استفاده شده‌است؟ دلایل مختلفی برای آن وجود دارد؛ یکی از دلایل می‌تواند این موضوع باشد که توسعه‌دهندگان ردهت و فدورا علاقه‌ای نداشتند برای مهمترین و کلیدیترین ابزار خود وابسته به توزیع دیگری باشند.

برای نصب نرم‌افزار از طریق ابزار خط فرمانی دی‌ان‌اف باید از عبارت نصب «Install» بعد از نام ابزار استفاده کرد. به شکلی که نام دستور را با عبارت کلیدی نصب به کار می‌بریم تا بسته‌نرم‌افزاری نوشته شده در مقابل دستور را نصب کند. به عنوان مثال اگر بخواهیم با استفاده از دستور دی‌ان‌اف بسته‌نرم‌افزاری جی‌سی‌سی را که کامپایلر بنیاد گنو است نصب کنیم؛ باید دستور زیر را در خط فرمان اجرا کنید.

[ehsan@localhost]~% sudo dnf install gcc

دستور بالا در مخازن و بانک‌اطلاعاتی خود، می‌گردد و از طریق مخازن و آیننه‌های دریافت، فایل آر‌پی‌ام آنان را دریافت و نصب می‌کند. «یک سامانه مدیریت بسته طراحی شده توسط شرکت ردهت است. RPM در درجه اول برای توزیع‌های لینوکس در نظر گرفته شد، این قالب پرونده، خط مبنای قالب بسته در پایه استاندارد لینوکس است.» (ویکی‌پدیا دانشنامه آزاد)

اگر نام کامل بسته نرم‌افزاری خاصی را نمی‌دانید؛ می‌توانید با استفاده از دستور جست‌وجو در جستجوی بسته‌های نرم‌افزاری قابل نصب پرداخته و اگر بسته دلخواه پیدا شد؛ آن را با استفاده از عبارت کلیدی نصب، نصب کنید. برای جست‌وجو به دنبال بسته نرم‌افزاری خاص می‌بایست از عبارت کلیدی جست‌وجو «Search» استفاده کنید. این دستور به شکل زیر قابل استفاده است.

[ehsan@localhost]~% sudo dnf search gdb

عبارت کلیدی بعدی که در این ابزار قابل استفاده است؛ عبارت حذف خودکار «autoremove» نام دارد. این ابزار همانطور که از نامش پیداست برای حذف خودکار ابزار و بسته‌های نرم‌افزاری است که به عنوان وابستگی در زمان نصب و یا کامپایل برنامه‌های خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند. اما اگر آن بسته‌ها را از سیستم پاک کنید؛هیچ کدام از برنامه‌ها در اجرای خود دچار مشکل نخواهند شد. با استفاده از دستور فوق می‌توان تا حدود زیادی از بسته‌های بی‌مصرف رهایی یابید.

[ehsan@localhost]~% dnf [options] autoremove

گفتنی است که در تمامی عبارات فوق می‌توان از تنظیمات و گزینه‌های مختلف استفاده کرد که تمامی این موارد از صفحه راهنمای دستور دی‌ان‌اف قابل مشاهده هستند. برای مشاهده صفحه راهنما از دستور زیر استفاده کنید. بعد از اجرای دستور فوق با لیستی از عبارات کلیدی و گزینه‌های قابل استفاده در این ابزار به همراه توضیحاتی از آنان، مواجه خواهید شد که با زدن کلید اینتر بر روی صفحه‌کلید قادر به دیدن موارد بیشتر خواهید بود. برای خروج از راهنمای فوق باید دکمه «q» بر روی صفحه کلید، را فشار دهید.

[ehsan@localhost]~% man dnf

عبارت بعدی، برای مشخص کردن به‌روزرسانی‌ها و بسته‌های به‌روز شده کاربرد دارد، اگر از دستور فوق استفاده شود؛ بسته‌های نرم‌افزاری مورد نیاز برای به‌روز شدن را در لیستی به نمایش خواهد گذاشت. بر اساس چیزی که در راهنمای رسمی ابزار دی‌ان‌اف در توزیع فدورا آمده است؛ بسته‌های نرم‌افزاری لیست شده در این دستور بدون بررسی وابستگی‌ها و … لیست می‌شوند و در صورت اجرای به‌روزرسانی با عبارت ارتقاء، بسته‌های نرم‌افزاری با بررسی وابستگی‌ها و دیگر مسائل به‌روز خواهند شد که ممکن است مواردی که در موقع ارتقاء به‌روز می‌شوند؛ بیشتر یا کمتر از این لیست باشند که به دلیل به‌روز شدن «Update» وابستگی‌ها یا حتی عدم به‌روزرسانی برخی نرم‌افزارها است.

[ehsan@localhost]~% sudo dnf check-update

برای اعمال به‌روزرسانی‌ها و نصب مواردی که نسخه جدید از آنان در مخازن قرار گرفته است؛ عبارت ارتقاء «Upgrade» کاربرد دارد. با استفاده از این عبارت در ابزار دی‌ان‌اف قادر خواهید بود اکثر بسته‌های نرم‌افزاری مورد نیاز خود را به‌روز کنید. اگر در هنگام به‌روز کردن سیستم با ابزار فوق و استفاده از عبارت «check-update» تفاوتی را مشاهده کردید؛ این تفاوت به دلیل بررسی وابستگی‌ها بوده است.

[ehsan@localhost]~% sudo dnf upgrade

اگر در هنگام ارتقاء توزیع از گزینه کلیدی «best–» استفاده کنید؛ این ابزار سعی می‌کند بهترین ارتقاء را برای شما انجام دهد. یعنی با بررسی وابستگی‌ها و دیگر موارد در سیستم؛ یک ارتقاء راضی کننده را به انجام می‌رساند. با این حال ممکن است در برخی موارد تفاوت خاصی را مشاهده نکنید.

[ehsan@localhost]~% sudo dnf upgrade --best

برای حذف یک بسته نرم‌افزاری از سیستم باید نام بسته نرم‌افزاری را بد از عبارت کلیدی حذف «remove» وارد کنید. این عبارت بسته نرم‌افزاری وارد شده را از سیستم پاک می‌کند. به عنوان نمونه وقتی بخواهیم نرم‌افزار مدیریت رایانامه پیش‌فرض گنوم را از توزیع فدورا نصب کنیم؛ دستور زیر را در خط فرمان اجرا خواهیم کرد.

[ehsan@localhost]~% sudo dnf remove evolution

عبارات مهم مورد استفاده برای نصب، حذف و به‌روزرسانی نرم‌افزارها را با هم بررسی نمودیم؛ با اینحال استفاده از دی‌ان‌اف فقط منحصر به دستورات فوق نبوده و دستورات و گزینه‌های متنوعی برای استفاده وجود دارند. برای اطلاع یافتن از این موارد و استفاده از آنان به راهنمای دی‌ان‌اف مراجعه کنید. نحوه دسترسی به این صفحه در بالا ذکر شده است.

آشنایی با شاخه‌های سیستم‌عامل گنولینوکس؛

شاخه‌های گنو/لینوکس برای کاربردهای گوناگونی در نظر گرفته شده‌اند. اگر دستور زیر را اجرا کنید به نمایی از این شاخه‌ها به شکل کلی دست خواهید یافت. به این نحوه از قرار گیری شاخه‌ها و اتصال دیسک سخت را استاندارد «FHS» می‌گویند که در اکثر سیستم‌عامل‌های شبه‌یونیکس تقریبا یکسان است. اکثر کاربران گنو/لینوکس با این استاندارد آشنایی دارند، با این حال اگر کاربر سیستم‌عامل ویندوز بوده باشید؛ ممکن است ابهاماتی در مورد این شیوه نمایش شاخه‌ها و … داشته باشید. در این مطلب به صورت اجمالی این شاخه‌ها را معرفی خواهیم کرد.

[ehsan@localhost]~% tree -C -L 1 /

در توزیع فدورا این شاخه‌ها از قرار زیر هستند. (در تصویر نیز نمایی از خروجی دستور فوق را مشاهده می‌کنید.)

  • شاخه باینری‌ها ‌«bin» – در این شاخه برنامه‌های اجرایی قرار دارند؛ این شاخه به صورت حقیقی وجود ندارد و همانطور که در خروجی دستور فوق نیز مشخص شده‌است این شاخه یک پیوند میانبر به شاخه «bin/usr/» است.
  • شاخه بوت «boot» – این شاخه نیز محل نگاهداری تصویر هسته لینوکس و تنظیمات و گراب «GRUB» است. این شاخه را می‌توان در یک پارتیشن دیگری نگاهداری کرد.
  • شاخه وسایل و ابزار «dev» – در این شاخه تمامی وسایل و ابزار قابل دستیابی هستند. در این شاخه است که دیسک سخت، دیسک نوری، ابزار متصل شده و … قابل دسترسی هستند.
  • شاخه تنظیمات «etc» – این شاخه محل قرار گیری تنظیمات و دیگر فایل‌های مورد نیاز برنامه‌های سیستمی مانند fstab و … است.
  • کتابخانه‌ها «lib» و «lib64»؛ این شاخه‌ها نیز یک پیوند میانبر به شاخه «usr/lib/» و «usr/lib64/» هستند و در واقع به صورت حقیقی وجود ندارند.
  • رسانه «media» – هر یک از رسانه‌ها در زمان اتصال به این پوشه متصل می‌شوند. به عنوان نمونه می‌توان دیسک نوری را به پوشه‌ای در این شاخه متصل کرد. شاخه «mnt» نیز برای اتصال موقت برخی رسانه‌ها کاربرد دارد.
  • شاخه خانگی «home» – در این پوشه اکثر تنظیمات کاربرها به‌همراه فایل‌ها و داده‌های مورد استفاده مانند تصاویر، ویدیوها، موسیقی و اسناد نیز ذخیره می‌شوند. این شاخه را معمولا در یک پارتیشن مجزا متصل می‌کنند.
  • شاخه کاربر ریشه «root» نیز همانند پوشه خانگی است؛ اما برای کاربر ریشه در نظر گرفته شده‌است. کاربر ریشه کاربری است که تمامی دسترسی‌های پایه‌ای و سیستمی را داراست.
  • شاخه متغیرها «var» – در این شاخه هر فایل و اطلاعاتی که مرتب در حال تغییر باشد، قرار می‌گیرد. به عنوان نمونه اطلاعات لاگ سیستم و یا کش مدیر بسته‌های نرم‌افزاری در این شاخه قرار دارند. در برخی موارد برای قرار گیری اطلاعات جهت نمایش توسط آپاچی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این شاخه نیز می‌تواند در پارتیشن جداگانه متصل شود که برای آن پیشنهاد می‌شود از سیستم‌فایل ریزر‌اف‌اس «reiserfs» استفاده کرد.
  • شاخه باینری‌های سیستمی «sbin» – این شاخه نیز محل قرار گیری نرم‌افزارهای سیستمی است. فایل باینری یا پیوندی میانبر از فایل باینری نرم‌افزارها در این شاخه قرار می‌گیرد.
  • شاخه موقتی «tmp» نیز برای قرار گیری فایل‌ها و پوشه‌های موقتی مانند برخی کَشها و اطلاعات موقتی است. این شاخه بعد از هر بار اجرای مجدد سیستم پاک می‌شود. این شاخه را نیز می‌توانید به یک پارتیشن مجزا متصل کنید.
  • شاخه کاربران «usr» – این شاخه نیز برای ذخیره اطلاعات و تنظیمات کاربران مورد استفاده است. اطلاعات و تنظیمات این شاخه برای کلیه کاربران سیستم در دسترس خواهد بود.
  • شاخه‌های «proc» و «run» – نیز شامل فرآیند‌ها و برخی اطلاعات سیستمی است.
  • شاخه «opt» نیز معمولا برای نصب و نگهداری برخی نرم‌افزارهای جانبی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • شاخه «srv» – محلی برای نگاهداری برخی سرویس‌ها است.
  • شاخه «sys» – اطلاعاتی مشابه با شاخه «proc» را به شکل دیگری نمایش می‌دهد.

Screenshot-from-2015-07-25-22-03-02

بررسی چند دستور در خط فرمان؛

یکی از دستوراتی که در خط فرمان معمولا مورد استفاده قرار می‌گیرد را می‌توان دستور «ls» دانست که برای نمایش پوشه‌ها و پرونده‌های موجود در یک شاخه مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عنوان مثال اگر این دستور را با کلمات کلیدی «lr-» به کار ببریم؛ این دستور لیستی از پرونده‌ها و پوشه‌ها به صورت طولانی و جزییات بیشتر و به صورت معکوس نمایش خواهد داد. مثلا اگر دستور زیر را اجرا کنید؛ تمامی موارد موجود در شاخه «sys/» نمایش داده خواهد شد.

[ehsan@localhost]~% ls -lr /sys
total 0
drwxr-xr-x.   2 root root 0 Jul 26 00:48 power
drwxr-xr-x. 182 root root 0 Jul 26 00:48 module
drwxr-xr-x.   9 root root 0 Jul 26 00:48 kernel
drwxr-xr-x.   2 root root 0 Jul 26 00:48 hypervisor
drwxr-xr-x.   7 root root 0 Jul 26 00:48 fs
drwxr-xr-x.   5 root root 0 Jul 26 00:48 firmware
drwxr-xr-x.  16 root root 0 Jul 26 00:48 devices
drwxr-xr-x.   4 root root 0 Jul 26 00:48 dev
drwxr-xr-x.  55 root root 0 Jul 26 00:48 class
drwxr-xr-x.  31 root root 0 Jul 26 00:48 bus
drwxr-xr-x.   2 root root 0 Jul 26 00:48 block

اگر به اطلاعات نمایش داده شده نگاهی باندازیم؛ در سمت چپ اطلاعات مربوط به مجوزهای دسترسی را خواهیم دید که به ترتیب اولین واژه مرتبط با نوع داده است که فایل، پوشه یا پیوند است. اگر فایل باشد یک خط تیره در اولین واژه قرار دارد و اگر پرونده باشد یک d به عنوان حرف اول وجود دارد. بعد از آن برای کاربر مالک دسترسی‌های خواندن، نوشتن و اجرا مشخص شده و همچنین برای کاربر مجاز و همچنین مابقی افراد نیز مجوزها مشخص است. تمامی این سه گروه چه کاربر دارای مجوز چه مالک و چه دیگر افراد باید دسترسی‌های مشخص شده‌ای در هر فایل داشته باشند. هر مجوزی که با خط تیره است به معنای عدم دسترسی است و هر مجوزی که با حروف w,x,r است به معنای خواندن، اجرا و نوشتن است.به طور خلاصه اطلاعات فوق شامل سه نوع دسترسی در سه گروه کاربری می‌شود.

اطلاعات بعدی نیز مربوط به کاربر و گروه مالک پرونده و یا پوشه است مابقی اطلاعات نیز شامل نام و تاریخ و دیگر اطلاعات می‌شود. همانطور که در کد بالا می‌بینید تمامی اطلاعات در این شاخه پوشه بوده و مالکیت آنان نیز در اختیار کاربر و گروه ریشه است. دستور بعدی دستور تغییر شاخه «cd» است. این دستور برای تغییر شاخه جاری به شاخه دیگر کاربرد دارد. به عنوان نمونه اگر از شاخه خانگی بخواهیم به شاخه تصاویر برویم دستور زیر را اجرا می‌کنیم.

[ehsan@localhost]~% cd ~/Pictures 
[ehsan@localhost]~/Pictures%

همچنین با دستور شاخه در حال کار جاری «pwd»، خواهید توانست شاخه‌ای را که در حال حاضر در آن مشغول کار هستید را در خروجی نمایش دهید. همچنین اگر از حرف نقطه و سپس نام برنامه استفاده کنید، به صورت خودکار انگار که مسیر کامل فایل را نوشته‌اید. مثلا برای دسترسی به فایلی خاص در شاخه جاری دستور زیر نیز قابل استفاده است.

[ehsan@localhost]~% ./hw.o

همچنین با نوشتن دستور «- cd» می‌توان به شاخه‌ای که قبلا با آن کار می‌کردید بازگردید. این دستور با برگشت به شاخه بالاتر متفاوت است و شما را به شاخه قبلی بر می‌گرداند. این عمل باعث می‌شود که شما به شاخه‌های که قبلا حضور داشته‌اید برگردید؛ چیزی مانند دکمه برگشت در مرورگرهای اینترنتی که شما را به پایگاهی اینترنتی که قبلا بازدید کرده‌اید؛ می‌برد. همچنین برای بازگشت به پوشه خانگی می‌توان دستور تغییر شاخه را با عبارت مَدَّک یا پیچ «~» همراه سازید. عبارت فوق در خط فرمان به معنای پوشه خانگی است که همواره در خط فرمان به این معنی است. با استفاده از دستورات «cp» و «mv» نیز می‌توانید پرونده‌های خود را کپی و یا منتقل کنید در دستورات فوق بعد از نوشتن دستور باید مبدا و مقصد مشخص شود. برای کپی و انتقال پوشه‌ها باید از کلید «r-» استفاده کرد. این کار باعث کپی یا انتقال یک پوشه می‌شود. برای حذف پرونده‌ها نیز از دستور «rm» استفاده می‌شود. این دستور نیز مانند دستور کپی و انتقال اگر با واژه کلیدی «r-» استفاده شود؛ باعث حذف پوشه‌ها خواهد شد.

دستورات خط فرمان شامل دستورات متنوعی است که رسیدگی و آموزش هر یک به مبحث جداگانه‌ای نیاز دارد. با این حال استفاده از دستورات بالا باعث خواهد شد تا مقدار زیادی از کار شما در خط فرمان به راحتی با دستورات فوق انجام شود. اگر می‌خواهید دستورات بیشتری را استفاده کنید از راهنمای دستورات استفاده کنید و یا از طریق اینترنت و همین پایگاه‌اینترنتی مطالب ذکر شده را استفاده نمایید. به عنوان نمونه در این مطلب یا این مطلب به موارد خوبی اشاره شده است.

نصب چند نرم‌افزار کاربردی پیشنهادی؛

نصب نرم‌افزار مدیر رایانامه مبتنی بر جی‌تی‌کی+ ۳؛

بعد از حذف کردن برنامه مدیر رایانامه «evolution»؛ پیشنهاد می‌کنم از برنامه مدیریت رایانامه گیری «Geary» استفاده کنید که یک نرم‌افزار ساده و نوشته شده تحت جی‌تی‌کی+ ۳ است. برای این کار بهتر است نسخه موجود در مخازن را نصب کنید. این ابزار بسیار زیباتر از ابزار پیش‌فرضی است که با دستور گفته شده در مرحله قبلی، آن را حذف کردیم.

[ehsan@localhost]~% sudo dnf install geary

خوشبختانه همانطور که ذکر شد؛ این نرم‌افزار در مخازن فدورا وجود دارد و به راحتی می‌توان آن را نصب کرد. نمایی از برنامه گیری را در هنگام نمایش یک رایانامه در زیر قابل مشاهده است. (ظاهر برنامه‌ها در قالب‌های مختلف جی‌تی‌کی+ متفاوت خواهد بود.)

Screenshot-from-2015-07-25-16-41-48

همانطور که مشاهده می‌کنید؛ ابزار گیری بسیار زیباتر از ابزار پیش‌فرض گنوم برای مدیریت رایانامه است. با این حال در هر ویرایش از این برنامه، امکانات بیشتری به آن افزوده می‌شوند. گفتنی است این ابزار در توزیع المنتاری‌-او‌اس «elementary OS» به صورت پیش‌فرض نصب است.

نصب نرم‌افزار پخش‌کننده ویدیویی بامی «bomi»؛

نرم‌افزارهای دیگری مانند پخش‌کننده زیبای بامی «bomi» نیز با استفاده از مخازن نرم‌افزار در پایگاه اینترنت آن قابل نصب است. برای افزودن مخازن آن در فدورا وارد این صفحه مخصوص نصب فدورا شده و با کلیک بر روی پیوند مخصوص برای فدورا یا این پیوند؛ مخزن این نرم‌افزار را به فدورا بیفزایید. بعد از افزودن مخزن فوق همواره نسخه جدیدی از این نرم‌افزار به همراه رمزگشاهای ویدیویی مورد نیاز به‌روز خواهند شد. اگر مخازن فوق با موفقیت نصب و اضافه شدند؛ باید با استفاده از دستور نصب و نام برنامه، بامی را نصب کنید.

در زیر تصویری از برنامه بامی را مشاهده می‌کنید که برنامه‌ای است نوشته شده توسط کیوت ویرایش پنجم که انشعابی از نرم‌افزار پخش کننده ویدیوی ام‌پی‌وی «MPV» به شمار می‌آید. ام‌پی‌وی نیز خود ابزاری قدرتمند به شمار می‌آید که در این نرم‌افزار ظاهر و امکانات بیشتر و زیباتر برای آن در نظر گرفته شده است. بعد از افزودن مخازن فوق، نرم‌افزار مذکور با دستور نوشته شده زیر، نصب خواهد شد.

[ehsan@localhost]~% sudo dnf install bomi

Screenshot-from-2015-07-25-16-49-12

استفاده از مخازن اضافی RPM FUSION؛

برای نصب برخی رمزگشاهای ویدیویی یا کدکهای ویدیویی، می‌توانید از مخزن غیر رسمی «RPM FUSION» استفاده کنید؛ این مخزن دارای ابزارها و نرم‌افزارهای مختلفی است که در توزیع فدورا به صورت پیش‌فرض قابل نصب نیستند. برای نصب این مخزن باید به صفحه نصب آن در این پیوند مراجعه کنید. در این پیوند، تمامی معماری‌ها به همراه ویرایش مورد نظر فدورا درج شده‌است که با کلیک بر هر یک از پیوندها؛ لیستی از بسته‌های نرم‌افزاری قابل دریافت را مشاهده خواهید کرد. برای نصب مخازن فوق در توزیع فدورا به این پیوند مراجعه کرده و از بخش نصب گرافیکی توسط مرورگر بر روی پیوند مورد نظر و هماهنگ با ویرایش فدورای نصب شده؛ کلیک کنید. در صورتی که اگر این فایل‌ها را دانلود کرده باشید؛ می‌توانید با استفاده از دستور زیر در خط فرمان نیز مخزن فوق را نصب کنید. برای نصب برنامه‌های دیگر مانند گوگل کروم، اوراکل جاوا و … را نیز می‌توانید با استفاده از دستور زیر نصب کنید. به این شکل که ابتدا فایل آر‌پی‌ام «RPM» مبتنی بر معماری پردازنده خود را بارگیری کرده و سپس با استفاده از دستور فوق نصب کنید. گفتنی است که نرم‌افزار گنوم سافتویر قادر به نصب فایل‌های آر‌پی‌ام نیز است.

[ehsan@localhost]~% sudo rpm -U rpmfusion-nonfree-release-22.noarch.rpm

سپس اگر بر روی هر یک از فایل‌های ویدیویی غیر قابل پخش کلیک کنید پیغامی جهت نصب کدک‌ها، نمایش داده خواهد شد؛ سپس وارد نرم‌افزار گنوم سافتویر شده و از آن طریق قادر خواهید بود تا کدک‌های مورد نیاز خود را نصب کنید. همچنین می‌توانید در نرم‌افزار گنوم سافتویر با جستجوی نرم‌افزار «GStreamer» موارد یافت شده را نصب کنید. با این حال با استفاده از نرم‌افزار بامی که نحوه نصب آن را توضیح داده شد نیز قادر به اجرای اکثر فایل‌ها خواهید بود؛ در هر صورت با نصب کدک‌ها مشکلات در نمایش تصاویر بند‌انگشتی ویدیوها از بین خواهد رفت. همچنین اگر نمایش تصاویر بند انگشتی بعد از نصب نیز انجام نمی‌شود؛ باید به پوشه خانگی رفته و با کلید میانبر « CTRL + H»، نمایش موارد مخفی را فعال کنید؛ سپس با رفتن به پوشه‌های کش «Cache» و بند‌انگشتی‌ها «thumbnails» باید تمامی مقادیر داخل آن را پاک کنید.

[ehsan@localhost]~% cd /home/ehsan/.cache/thumbnails 
[ehsan@localhost]~/.cache/thumbnails% rm *.*

تنظیمات جاوا و فعال کردن یکی از آنان؛

جاوا (به انگلیسی: Java) یک زبان برنامه‌نویسی شئ‌گرا است که برای نخستین بار توسط جیمز گاسلینگ در شرکت سان مایکروسیستمز ایجاد گردید و در سال ۱۹۹۵ به عنوان بخشی از سکوی جاوا منتشر شد. زبان جاوا شبیه به ++C است اما مدل شیء گرایی آسان‌تری دارد و از قابلیت‌های سطح پایین کمتری پشتیبانی می‌کند. یکی از قابلیت‌های بنیادین جاوا این است که مدیریت حافظه را بطور خودکار انجام می‌دهد. ضریب اطمینان عملکرد برنامه‌های نوشته‌شده به این زبان بالا است و وابسته به سیستم‌عامل خاصی نیست، به عبارت دیگر می‌توان آن را روی هر رایانه با هر نوع سیستم‌عاملی اجرا کرد. برنامه‌های جاوا به صورت کدهای بیتی همگردانی (کامپایل) می‌شوند؛ که مانند کد ماشین هستند و به ویژه وابسته به سیستم‌عامل خاصی نیستند. (ویکی‌پدیا، دانشنامه آزاد)

اگر از اوپن‌جی‌دی‌کی یا اوراکل جی‌دی‌کی استفاده می‌کنید؛ برای اینکه هر یک را به عنوان جاوای پیش‌فرض در نظر بگیرید باید از دستورات زیر استفاده کنید. در ابتدا نگاهی به ویرایشها و نگارش‌های نصب شده جاوا در توزیع می‌اندازیم تا ببینیم کدام یک را می‌خواهیم به عنوان پیش‌فرض بر گزینیم. سپس با انتخاب هر یک آن نگارش از جاوا به صورت پیش‌فرض خواهد بود.

[ehsan@localhost]~% sudo alternatives --config java
[sudo] password for ehsan: 

There is 1 program that provides 'java'.

  Selection    Command
-----------------------------------------------
*+ 1           /usr/lib/jvm/java-1.8.0-openjdk-1.8.0.45-36.b13.fc22.x86_64/jre/bin/java

Enter to keep the current selection[+], or type selection number: 1

در توزیع مورد استفاده ما، فقط ویرایش متن‌باز جاوا یعنی اوپن‌جی‌دی‌کی نصب است که اگر گزینه دیگری نیز نصب بود؛ در این لیست نمایش داده می‌شد. با انتخاب گزینه مورد نظر؛ برنامه‌های جاوا تحت آن اجراکننده جاوا، اجرا خواهند شد. با این حال نرم‌افزارهایی مثل نرم‌افزار محیط توسعه جاوا «IntelijIdea»، اوراکل جاوا جی‌دی‌کی را پیشنهاد می‌دهند؛ که برای نصب آن نیز می‌توانید از طریق صفحه بارگیری جاوا از پایگاه اینترنتی اوراکل آن را دریافت کرده و سپس با استفاده از دستور آر‌پی‌ام که نحوه استفاده از آن در بالا تشریح شده‌است؛ آن را نصب کنید. همچنین می‌توانید با دنبال کردن روش زیر به نصب این ویرایش از جاوا اقدام کنید.

اپن‌جی‌دی‌کی (به انگلیسی: OpenJDK) که همچنین به نام کیت توسعه باز جاوا نیز شناخته می‌شود، پیاده‌سازی رایگان و متن‌باز از زبان برنامه‌نویسی جاواست. در سال ۲۰۰۶ با تلاش سان میکروسیتمز برای متن‌بازنمودن و بردن جاوا تحت گنو ٬تلاش برای ایجاد این برنامه صورت پذیرفت، البته این اجازه‌نامه دارای استثنائاتی برای بخش‌هایی از کیت جاوا نیز بود. (ویکی‌پدیا، دانشنامه آزاد)

روش نصب اوراکل جی‌دی‌کی به شکل ساده؛

با اینحال با استفاده از خط فرمان نیز می‌توان تمامی مراحل نصب جاوای رسمی توسط اوراکل را نصب کرد؛ برای این کار باید ابتدا گنوم ترمینال را گشوده و در آن دستورات زیر را وارد کنید.

[ehsan@localhost]/opt% sudo wget --no-cookies --no-check-certificate --header "Cookie: gpw_e24=http%3A%2F%2Fwww.oracle.com%2F; oraclelicense=accept-securebackup-cookie" 
"download.oracle.com/otn-pub/java/jdk/8u51-b16/jdk-8u51-linux-x64.rpm"

دستور فوق فایل آر‌پی‌ام را دریافت می‌کند که جدیدترین ویرایش حال حاضر تا زمان نگارش این مقاله است. برای دریافت جدیدترین ویرایش می‌بایست تنها شماره ویرایش را در آدرس واقع در دستور بالا را تغییر دهید. بعد از آن برای نصب فایل آر‌پی‌ام بارگیری شده، دستورات زیر را اجرا کنید.

[ehsan@localhost]/opt% sudo rpm -U jdk-8u51-linux-x64.rpm
[sudo] password for ehsan: 
Unpacking JAR files...
	rt.jar...
	jsse.jar...
	charsets.jar...
	tools.jar...
	localedata.jar...
	jfxrt.jar...
	plugin.jar...
	javaws.jar...
	deploy.jar...

بعد از نصب با استفاده از دستورات گفته شده؛ اوراکل جی‌دی‌کی را به صورت پیش‌فرض بگزینید. بعد از آنکه جاوای اوراکل جی‌دی‌کی را با استفاده از فرامین گفته شده: به صورت پیش‌فرض در آوردید؛ با اجرای دستور زیر ویرایش جاوای مورد استفاده فعلی را مشاهده خواهید کرد. با این حال دستور تغییر گزینه پیش‌فرض جاوا در زیر مجددا نوشته شده است.

[ehsan@localhost]/opt% sudo alternatives --config java

There are 2 programs which provide 'java'.

  Selection    Command
-----------------------------------------------
*+ 1           /usr/lib/jvm/java-1.8.0-openjdk-1.8.0.45-36.b13.fc22.x86_64/jre/bin/java
   2           /usr/java/jdk1.8.0_51/jre/bin/java

Enter to keep the current selection[+], or type selection number: 2

همانطور که مشاهده خواهید کرد؛ نسخه جاوای شما نیز با استفاده از دستور زیر به مورد انتخاب شده توسط شما، تغییر یافته است.

[ehsan@localhost]/opt% sudo java -version 
java version "1.8.0_51"
Java(TM) SE Runtime Environment (build 1.8.0_51-b16)
Java HotSpot(TM) 64-Bit Server VM (build 25.51-b03, mixed mode)
[ehsan@localhost]/opt%

در این قسمت به موارد بیشتری از توزیع فدورا و حتی گنو/لینوکس پرداختیم که برای کارهای روزمره و استفاده عادی از فدورا کاربرد دارند. همچنین در برخی مطالب مانند نصب اوراکل جاوا نیز نکاتی برای استفاده توسط توسعه‌دهندگان جاوا وجود دارد تا به راحتی بتوانند نرم‌افزارهای جاوا و یا حتی محیط‌های توسعه را با نگارش و ویرایش جاوای مورد علاقه خود اجرا کنند. اگر سابقا کاربر فدورا نیز بوده باشید؛ شاید برخی نکات این مطلب برایتان تازه باشد. در قسمت‌های بعدی  به معرفی فدورا سرور و نحوه نصب آن خواهیم پرداخت؛ مضاف بر اینکه نحوه دسترسی با اس‌اس‌اچ و برخی تنظیمات نیز توضیح داده خواهد شد. به طور کلی در قسمت بعدی یک کارساز با سیستم‌عامل فدورا اجرا خواهد شد که قادر به اجرای کدهای پی‌اچ‌پی و اتصال به پایگاه داده مای‌اس‌کی‌یو‌ال است.

ارسال نظر سریع



برچسب ها : , , , , , , , , , , ,

به سیاره لینوکس امتیاز دهید

به اين صفحه امتياز دهيد